De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is sinds 1 juli 2023 van kracht en vormt een ingrijpende hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel. Werkgevers, werknemers en ondernemers krijgen hiermee te maken met nieuwe regels en keuzes die grote impact kunnen hebben op pensioenopbouw, kosten en arbeidsvoorwaarden.
Waarom de Wet toekomst pensioenen (Wtp)?
De pensioenwereld staat voor een transitie: mensen worden ouder, wisselen vaker van baan en verlangen meer transparantie en meer flexibiliteit in pensioenopbouw. Het oude stelsel met ingewikkelde middelloon- en eindloonregelingen maakt plaats voor een eenvoudiger pensioenstelsel gebaseerd op beschikbare premieregelingen.
Wat verandert er voor werkgevers, werknemers en ondernemers?
Alleen nog beschikbare premieregelingen
Vanaf 1 januari 2028 mogen pensioenregelingen niet langer in de vorm van middelloon- of eindloon- (defined benefit) regelingen worden aangeboden. Het nieuwe pensioenstelsel werkt met beschikbare premieregelingen (defined contribution).
Voor werkgevers betekent dit:
- U moet uw pensioenregeling tijdig aanpassen of een nieuw plan invoeren.
- U woont overleg met uw ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging bij.
- U bepaalt het premiepercentage, de opbouwregels en eventuele varianten zoals solidaire of flexibele premie-arrangementen.
Voor werknemers betekent dit onder andere:
- Meer inzicht en transparantie in hoeveel pensioenpremie er wordt ingelegd.
- Meer afhankelijkheid van beleggingsrendementen en individuele keuzes.
Leeftijdsonafhankelijke premies
In het nieuwe stelsel wordt de pensioenpremie in principe ** leeftijdsonafhankelijk** vastgesteld: alle deelnemers binnen een regeling betalen hetzelfde percentage over de pensioengrondslag.
Toetredingsleeftijd 18 jaar
Met ingang van 1 januari 2024 geldt voor pensioenregelingen een standaard toetredingsleeftijd van 18 jaar.
Partner- en nabestaandenpensioen: wat wijzigt er?
Een van de relevante wijzigingen betreft het nabestaandenpensioen:
- Uniforme partnerdefinitie
Gehuwden, geregistreerd partners, partners met een notarieel samenlevingscontract en samenwonenden met een gezamenlijke huishouding van minimaal zes maanden worden gelijkgesteld. - Partnerpensioenberekening
De hoogte van het partnerpensioen wordt bepaald als een vast percentage van het actuele salaris en is niet meer afhankelijk van dienstjaren. Het maximum is in principe 50% van het pensioengevend salaris; wezenpensioen maximaal 20%. - Risicobasis voor partnerpensioen
Het partnerpensioen vóór de pensioendatum kan alleen nog op risicobasis worden verzekerd. Dat betekent dat er geen opbouwwaarde ontstaat, maar uitsluitend dekking zolang de werknemer deelnemer is in de pensioenregeling.
Deze aanpassingen zijn bedoeld om de pensioenopbouw eenvoudiger en eenduidiger te maken, zeker bij baanwisselingen.
Eerbiedigende werking voor bestaande premieregelingen
Een belangrijk overgangsmechanisme binnen de Wtp is de eerbiedigende werking:
Wat houdt dit in?
Werkgevers kunnen ervoor kiezen om voor bestaande werknemers die al deelnamen aan een pensioenregeling vóór de overstap naar het nieuwe stelsel, de huidige leeftijdsafhankelijke premie voort te zetten. Voor toekomstige werknemers geldt dan de nieuwe leeftijdsonafhankelijke premie.
Belangrijke kenmerken:
- Dit kan leiden tot twee regelingen naast elkaar binnen één organisatie: één voor bestaande en één voor nieuwe werknemers.
- De eerbiedigende werking kan blijven bestaan ook na 2028 voor bestaande premieregelingen.
- Bij baanwisseling vervalt deze werking: de werknemer die naar een andere werkgever gaat, valt dan onder de reguliere (vlakke premie) regeling van die werkgever.
Alternatief zonder eerbiedigende werking:
Als u ervoor kiest om iedereen direct naar een vlakke premie te brengen, ontstaat vaak een compensatievraagstuk: bepaalde groepen – bijvoorbeeld werknemers tussen 40 en 55 – kunnen nadeel ondervinden van de overgang. U bent dan verplicht om deze nadelen adequaat te compenseren, bijvoorbeeld via extra pensioenopbouw of salaris.
Overzicht van wettelijk voorgeschreven wijzigingen
| Onderwerp | Huidige situatie | Nieuwe verplichting onder Wtp |
| Soort pensioenregeling | Middelloon / eindloon / premieregeling | Alleen beschikbaar premieregeling per 2028 |
| Premievorm | Leeftijdsafhankelijk gebruikelijk | Leeftijdsonafhankelijke premie uitgangspunt |
| Partnerpensioen | Berekening o.b.v. dienstjaren | Percentage van salaris, risicobasis vóór pensioendatum |
| Uniforme partnerdefinitie | Verschilt per regeling | Eenduidige wettelijke partnerdefinitie |
| Toetredingsleeftijd | Soms lager dan 18 | 18 jaar minimum |
| Eerbiedigende werking | Geen regeling | Keuze tussen voortzetting oude premie of volledige overgang |
| Compensatieplicht | Niet wettelijk | Adequate compensatie bij nadelige effecten |
Kansen & aandachtspunten voor werkgevers
- Modernisering van pensioenregeling
- Meer transparantie voor werknemers
- Overgangsperiode tot 2028 geeft tijd voor implementatie
- Complexe keuzes rond eerbiediging, compensatie en communicatie
- Overleg met OR/PVT is in veel gevallen verplicht
- Informatieplicht richting werknemers over gevolgen van overstap
Heeft u vragen of behoefte aan pensioenadvies?
De veranderingen rond de Wtp zijn ingrijpend en vragen om een zorgvuldige aanpak. Klijn/Zijlmans & Partners begeleidt werkgevers, ondernemers en HR-teams o.a. bij:
- Keuze voor het juiste pensioenarrangement
- Effectberekeningen en compensatie
- Het beperken van juridische en financiële risico’s
- Het juridisch analyseren van uw pensioenregeling
- Toepassing van eerbiedigende werking
- het opstellen en toetsen van transitieplannen
- Instemmingstrajecten met werknemers en medezeggenschap
- Communicatie naar medewerkers
Heeft u vragen of wenst u meer informatie over de Wet toekomst pensioenen en uw collectief pensioen? Neem dan contact op met van Klijn/Zijlmans & Partners en bel 075-653 95 20 of mail naar pensioenen@kzp.nl.
Onze pensioenadviseurs zijn u graag van dienst met onafhankelijk advies, deskundige bemiddeling, professioneel pensioenbeheer, pensioencommunicatie en een gedetailleerd adviesrapport voor uw collectief pensioen.
