Voor veel ondernemingen is een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) een vanzelfsprekend onderdeel van het risicomanagement. Toch komt het in de praktijk regelmatig voor dat een onderneming geen aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) heeft afgesloten, onvoldoende verzekerd is of dat belangrijke risico’s van dekking zijn uitgesloten.
Recente rechtspraak laat zien dat dit niet alleen gevolgen kan hebben voor de onderneming zelf, maar ook voor de bestuurder persoonlijk. Juridisch bestaat er in Nederland geen wettelijke verplichting om een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) af te sluiten. Toch kan het ontbreken van een passende verzekering grote financiële gevolgen hebben voor uw onderneming én – in uitzonderlijke gevallen – voor u als bestuurder persoonlijk.
Wat is een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB)?
Een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) biedt dekking voor aansprakelijkheid van een onderneming wegens schade die aan derden wordt toegebracht tijdens de bedrijfsuitoefening. Hoewel het afsluiten van een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) in de meeste gevallen niet wettelijk verplicht is, wordt van ondernemingen die werkzaamheden verrichten met voorzienbare en substantiële risico’s in toenemende mate verwacht dat zij adequate verzekeringsmaatregelen treffen.
Een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) is niet verplicht, maar vaak wel verstandig
Een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) biedt dekking voor schade die uw onderneming aan derden veroorzaakt, bijvoorbeeld door een fout van een medewerker, schade aan eigendommen van een opdrachtgever of letselschade. Zonder verzekering moet de onderneming deze schade in beginsel uit eigen middelen voldoen. Wanneer een omvangrijke schadeclaim de financiële draagkracht van de onderneming overstijgt, kan dit leiden tot betalingsproblemen of zelfs een faillissement.
Hoofdregel: de BV beschermt het privévermogen
Een bestuurder van een BV is in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden of schadevergoedingsverplichtingen van de vennootschap. De rechtspersoon heeft immers een afgescheiden vermogen. Deze bescherming is echter niet onbeperkt. Wanneer een bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt kan worden gemaakt, kan hij of zij alsnog privé worden aangesproken. Dat volgt uit vaste rechtspraak en de regels van het Burgerlijk Wetboek over bestuurdersaansprakelijkheid.
Recente jurisprudentie: ontbreken van passende verzekering leidt tot persoonlijke aansprakelijkheid
In een recente uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant werd een bestuurder persoonlijk aansprakelijk gehouden nadat tijdens brandgevaarlijke dakdekkerswerkzaamheden aanzienlijke schade was ontstaan. De onderneming beschikte niet over een verzekering die dekking bood voor het specifieke risico dat zich had verwezenlijkt. De rechtbank oordeelde dat van een professioneel bedrijf dat risicovolle werkzaamheden uitvoert verwacht mag worden dat het zorgdraagt voor een adequate aansprakelijkheidsverzekering. De verantwoordelijkheid daarvoor lag bij de bestuurder.
Volgens de rechtbank had de bestuurder moeten weten dat voor deze werkzaamheden geen dekking bestond. Omdat de onderneming vervolgens geen verhaal bood voor de ontstane schade, kwam de rechtbank tot het oordeel dat de bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt trof. Dat resulteerde in persoonlijke aansprakelijkheid voor de schade.
Wanneer ontstaat bestuurdersaansprakelijkheid?
Niet iedere fout of verkeerde zakelijke beslissing leidt direct tot persoonlijke aansprakelijkheid. De lat ligt hoog. Er moet sprake zijn van omstandigheden waaruit blijkt dat de bestuurder wist of redelijkerwijs behoorde te begrijpen dat de onderneming haar verplichtingen niet zou kunnen nakomen en geen verhaal zou bieden voor de daardoor ontstane schade.
Bij het ontbreken van een passende verzekering kunnen onder meer de volgende omstandigheden een rol spelen:
- U verricht werkzaamheden met een verhoogd aansprakelijkheidsrisico
- U weet of behoort te weten dat een bepaalde schade niet verzekerd is
- De onderneming beschikt onvoldoende over eigen middelen om grote schadeclaims op te vangen
- Er is geen bewuste risicoafweging gemaakt of deze is onvoldoende gedocumenteerd
- De onderneming blijft haar activiteiten uitvoeren terwijl essentiële verzekeringsdekking ontbreekt
Wat betekent dit voor u als bestuurder?
De recente rechtspraak onderstreept dat verzekeringen niet uitsluitend een bedrijfseconomische keuze zijn. Voor bestuurders vormen zij ook een belangrijk onderdeel van de invulling van de wettelijke zorgplicht. Met name in sectoren zoals de bouw, techniek, installatiebranche, transport, industrie en dienstverlening met verhoogde aansprakelijkheidsrisico’s kan het ontbreken van adequate dekking leiden tot aanzienlijke persoonlijke financiële risico’s.
Daarbij verdient aandacht dat een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) niet hetzelfde is als een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering (D&O-verzekering). Een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) beschermt de onderneming tegen aansprakelijkheid voor schade aan derden, terwijl een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering juist bedoeld is om bestuurders te beschermen tegen persoonlijke aansprakelijkheidsclaims wegens onbehoorlijke taakvervulling. Beide verzekeringen vervullen een verschillende maar vaak complementaire functie binnen een goed risicobeleid.
Praktische lessen voor ondernemers en bestuurders
De huidige ontwikkelingen in wetgeving en jurisprudentie maken duidelijk dat bestuurders actief moeten toezien op de verzekeringspositie van hun onderneming. Daarbij is het raadzaam om periodiek te beoordelen:
- Of de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) nog aansluit bij de actuele bedrijfsactiviteiten
- Welke uitsluitingen in de polisvoorwaarden zijn opgenomen
- Of de verzekerde bedragen nog toereikend zijn
- Of nieuwe werkzaamheden of bedrijfsactiviteiten aanvullende dekking vereisen
- Of daarnaast een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering wenselijk is
Goed bestuur vraagt om actief risicobeheer
Van bestuurders wordt verwacht dat zij ondernemingsrisico’s tijdig inventariseren en passende maatregelen treffen. Daarbij hoort ook een periodieke beoordeling van de verzekeringsportefeuille. Niet iedere onderneming heeft dezelfde verzekeringsbehoefte, maar het bewust onverzekerd laten van substantiële aansprakelijkheidsrisico’s verdient een goed onderbouwde afweging.
Een gedocumenteerde risico-analyse en een periodieke evaluatie van de verzekeringen kunnen achteraf van groot belang zijn wanneer discussie ontstaat over de vraag of u als bestuurder zorgvuldig hebt gehandeld.
Conclusie
Het ontbreken van een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) is niet automatisch onbehoorlijk bestuur. De recente jurisprudentie laat echter zien dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk kan worden gehouden wanneer een onderneming zonder adequate verzekeringsdekking voorzienbare risico’s neemt en daardoor schade ontstaat waarvoor geen verhaal mogelijk is. Juist daarom verdient het verzekeringsbeleid van een onderneming blijvende aandacht op bestuursniveau. Wat vandaag een besparing lijkt, kan morgen uitmonden in een persoonlijke aansprakelijkheidsclaim.
Hoe kan Klijn/Zijlmans & Partners u ondersteunen?
Klijn/Zijlmans & Partners adviseert bestuurders, aandeelhouders en ondernemers over aansprakelijkheidsrisico’s, risicobeheer en aansprakelijkheidsverzekeringen. Wij beoordelen of uw onderneming beschikt over een passende verzekeringsstructuur, adviseren over de beperking van bestuurdersrisico’s en staan u bij wanneer u wordt geconfronteerd met een aansprakelijkstelling of een onderzoek van een curator.
Meer weten over de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB)?
Heeft u vragen, wenst u meer informatie of wilt u een vrijblijvende offerte ontvangen van de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB)? Neem dan contact op met Klijn/Zijlmans & Partners en bel 075-653 95 20 of mail naar bedrijven@kzp.nl.
Klijn/Zijlmans & Partners helpt u graag met onafhankelijk advies, deskundige bemiddeling, professioneel polisbeheer en schade-afwikkeling.
